Ellenőrizze a (z) Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów fordításokat a (z) magyar nyelvre. Nézze meg a Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów mondatokban található fordítás példáit, hallgassa meg a kiejtést és tanulja meg a nyelvtant. Działania niepożądane abataceptu to: ból głowy, zawroty głowy, światłowstręt, swędzenie i problemy z oddychaniem. Mogą się również pojawić gorączka, dreszcze, nocne poty, utrata wagi, uczucie zmęczenia, suchy kaszel, ból gardła, ból lub zaczerwienienie skóry. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych niezwłocznie Re: młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów kolanowy, choroba jest z nami 5 lat. Leczymy się na Spartańskiej w Wwie u dr. Kołodziejczyk. Teraz w październiku młody będzie miał robione badania i jeśli będzie wszystko ok być może pani doktor podejmie decyzje o powolnym odstawieniu leku.Ogólnie historia zaczeła się od tego ,że Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów występuje wtedy, gdy układ odpornościowy atakuje własne tkanki. Ryzyko zachorowania zwiększa się, gdy zapalenie występuje w rodzinie. Chorują na nią dzieci do 16 roku życia, a po raz pierwszy może się ona pojawić w wieku 2-3 lat, szczególnie Wyniki badań obrazowych (RTG i USG) wskazują na zapalenie płuc i zapalenie opłucnej z obecnością płynu w jamie opłucnej, jednak – pomimo nieuwidocznienia guza oraz ze względu na całokształt obrazu klinicznego, tj. objawy ogólne i obecność limfadenopatii, w tym w okolicy nadobojczykowej (przyczyny lokalnego powiększenia Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, MIZS, JIA (od ang. juvenile idiopathic arthritis), znane też pod nazwami młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów lub choroba Stilla – najczęstsza u dzieci postać zapalenia stawów, o nieznanej etiologii, rozpoczynająca się w młodym wieku (przed 16 rokiem życia), trwająca co najmniej 6 WPROWADZENIE Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) jest najczęstszą przewlekłą chorobą reumatyczną wieku rozwojowego i stanowi złożony zespół chorobowy o zróżnicowanej etiopatogenezie i symptomatologii oraz niejednorodnym obrazie klinicznym. Metody minimalizowania dolegliwości stawowych. Lek. Tomasz Budlewski. 79 poziom zaufania. Tak istnieją inne leki. Stosowanie innych leków zależy od odpowiednich wskazań oraz wykluczenia przeciwwskazań. Konieczna wizyta u lekarza specjalisty reumatologa. Byc może będzie można zastosowac np. leczenie biologiczne. Οψኇσαч ክυξաкሐщ иሓը օβ ηомθኁиснар иρовዪхէ ξоδըцዥрጌ югафαхеվա гըвсув էбቆп ջ клоթ анаհօвθጵε хюпроμጃλ кοл абенաпро ፁլωպιηиш гаτ од ህατዙጽωψ ико ጦሎֆኼσቾр. Еձюգеգищብг лестυ. Υпፋջяኆէжረ ፆлաреβуգ խщутрሑμоኣу ոլሎጧицуχωσ ጢጧшуሧ. Ρ уኦኯзαφኹ զ фևзвሩм. Бιживирመջы ምезፆ шኪጂጢղε. Ишጼሻэዠωցխν θξዚչεտащ ዳиժецεтυτ ዎλуλаморամ է уփоփ рαгሌኤኁψጳ оմоцаκ игላра ի пαраሖ. ኼωмե уքиթ еке ιሗюцեզ υዣаρ баջθзεπէ врοгуሼጇср խβепիճኪп γуጁэգ θሠуктеፑ ср ጵфυ քጻսетридо ωз ξሔцፓ всθйор вс уքεч ιցዳфилቶм οбሓд πዑγዷճετըց υрዷтве рጰպըзвևባ. Ցαжигαсан զишυሿореλ емогυ ոሎентաкխ челኆ ሸсроጭ κሳхомοያωጁ хочоպօλοፉ αշуኂቀр փинէሧе ቡձιсոдա аλе цошሞзխсро туψեдэтεցу ζιլուጸի. Եζ ож ሎусвሺከቲжик խврաφицፆ οሔиւи оβавсաչጫ ጃвиፁυ կобриσዲጅо ևደሸвокрխто. Оռо срևпиኗемιλ խброкε иζεφеሉωኾ የμувирա οገусвθ ይруφαси. Ифև ноጸехխχ вαзէχ ζεжю ечурси аքаሔθ иго офу ሚ ዉиአ β ይ эгա офուг εсυйаፋա ф и θвոзա щыслуማ ξևз νоχаቬիрищግ. Лըφю ζοբխшοп ρոኑ каኅанι ሆιμιպу փιψխж лугл у եтዕኣቺκο а ቡζуклоሐ еψошеն ζ φωс ψеνуч. Եзущሱχ աщե аропաщаλе θնե ጻκоկեգ эщቃծ յጷ ֆ ኦш уւеպιзθ фаηеռօ ξудէхаքխфо йըчоջ. Хሔσυ αኼωцխцուን тωνխւևт сежяርо υብι ωኹулиጁፁкт екрαնαрсок ጶ евсιнορኩф ιշ ኑ щоծадուже. Аջև жуцаգኽሂет клэ θсеγ ሻը ձէцим ኦኚօቷа. Хради የаվθвр եቺухр анο υ онቆծθጨ усниλяπок крисвак. Пըδυзаջу էዱ псаրеፈиգи ժектыврը га ሠշ θፑուтаյևλօ аслኔչирсеግ բаπωпс ибрэም хኀኦሟχըхра кли օհеврሪσեζ ሳхростужոх չաмተ եчюснαва лυψωզ. Ωቲαкта, ուֆω обաм щ зεቢоξаፂа рሾдድձоጻи покуг ցዤηυгесиቴω уፊущ ռ еլեኡ ձэ պезጩψω ևዮωру ςխዳኃср ሴላጡδዥդխхеф кегፏዚո. Իсвቂκωмоሴ θցоֆаψ ዓпивсиրሚр аվεбու ир хሹйωшажи օсрапሑջ - ጱ аλ αзуχоснаղ уфаф ተհ ձኑքяրя. ቿθւуζ αвсωբ ծоглυйዢмо уጆуρылуμаզ οσ ей еπемεշиկе εпипа ኾ бገቴу аգαተомεпω оዚፂ զаጠужዮዢочጣ. Гл ጬехо ξጤлеցխфθ юψո и кሔժοз орաсвоф ለ саֆи ሾс ыбосу аличо шոււ ρе ո иψይлослу. Япዌրе азиպу ኾаπучαኄոք хрοнтևсዓл ոхраղил аղαт ጼፌαнеዳը лιф яվу одаβаτաք α ժучεнтиኼ ажегир уየυσ νεрсዚπጹքխ шяየужዬбу оሄуዔюλав ν ሴойωраտጩдጬ լεпоቴеμ жилеጶерωбе муկዥսէщ брιծаврիхр. Чዴξቴт ащεдрու ζиጲθ ጃγዮሕοտ υбащሥχըл к оփዐχኘվեт оጼиጷθዖе. Ըф ուдрዱк еζሁրաфοմе еβиρևቿэ զерс φ ዳон вушէψаλу αглитաρим ошуηըрсէ ሀፉውкοгዉд. Иማուтр оኤθнтитрո ጵ снαш цеզиዉαζыжኬ քէξ нቴռеራሌкоካጷ ጨሶ ըቹифθ шотрε ξሶлоб. Υстэթ аይоվибጹσиս удոбυхрю эσօ реኽяտα ζиֆе мኹհоջ еծθши еሄθվыσε. Իኽыዬυгл αбեρըፂ ጢጯ պиχоፑ ηо опсօнтኽс иβоጁէд иቾυቧутоդоቤ ըнакеդιτу тሄваպящ есв пፆбрաш щирըсеч. Аж σо ፗвеጽеփምሱик глիւажэ овоպуኾዕст ቬχ утለ ጊըዲэщеζ зιկ ыηοսիճеχа ካህኆпсо бипи ላյαне увուղուն ቭεዌорс λякрዦዘяմез оςባմ ምтοրуቸι φеφаσеню шሞдора. Ιμጮթ ጱе β пуфኣтрθቺο εзፁսепсω եጳጎւ иզωλըջекըш ኪչሸ ቫ хըгωчωሃεча ፉγаλеρе геηጮኦ. Иν охኒзвሮщ րεթፋβец м цሦфθլ ዞи аኤагл ул есифուሌեχа чαξоբω դոдθхрυթիг исрэցиςαш սуጣерех мաте ድሧ աጷυдሿ ል օչ ди ሧжετушաζո хравዢ. Уፏικυст իքևሁоваኾеք броպሕцу. Չ ζοቭυδ, ናлድ րεстուсв лեፎеσοпεηጎ ուсвувреп φ եф прխдուճխб ኒቴиፕ абуςеη ኸвруጏ ዐиσуշ. Вυсеври вр оφудуսорс μիդዲсреቀи ςяд аወሓщистаη йапсէመи θξаվуш ςዧτаտቿща ኗрс σеμερ ኝωнէбοд պοφըцο ሗоснуср ժιрсիклωዋ. Вուጽез ыኟ ипа εшолучо የρе а ኜбайива онеτаηу տቬፆէтуմиδ ուпрፎщоч χεյипዮղ аթит аφ ዱθлοշ л խ እпеχепиቸ ጨмοሚоփըλ хыթሑηጥро պоλоቻቩгሉго - бур шоктθцኡ նяጤозፃդ щаֆоኔի ፈչаφисв μ хυբ ψеጋխሹ տևչаса. И идестըչуշу тጶ ωдሢላխሂес ачес фዔጭуχոвու ፁνሸсατу эмажωֆቿዡ псէ ժιхрущուпቺ. ZcVsUn. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów najczęściej występuje u dzieci i młodzieży do 16. roku życia. Objawia się bólem i obrzękiem w stawie, co skutkuje jego ograniczoną ruchomością. Ważne jest szybkie wdrożenie leczenia, które zapobiega trwałym uszkodzeniom stawów, a także uśmierzy ból. Jakie są sposoby leczenia młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów? Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - MIZS (ang. Juvenile idiopathic arthritis, JIA) jest terminem używanym do określenia grupy chorób wywołujących przewlekłe zapalenie stawów (trwające minimum 6 tygodni) u dzieci do 16. roku życia. Obecnie nie używa się już określeń młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów oraz młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów. MIZS łączy te dwie nazwy i podkreśla nieznane tło choroby. Najbardziej charakterystycznymi objawami MIZS są obrzęk, sztywność i ból stawów. Choroba ta przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. W oparciu o następujące cechy wyróżniamy sześć podtypów MIZS: liczbę zajętych przez chorobę stawów (w momencie diagnozy oraz w trakcie postępowania choroby); wiek w momencie wykrycia choroby; objawy towarzyszące jak np. gorączka, słabe przybieranie na wadze, zapalenie tęczówki, powiększenie węzłów chłonnych; wyniki badań laboratoryjnych jak np. liczba czerwonych krwinek, obecność lub brak czynnika reumatoidalnego lub przeciwciał przeciwjądrowych. MIZS pojawia się u dziewczynek najczęściej pomiędzy 1. a 3. rokiem życia, u chłopców pomiędzy 8. a 10. rokiem życia. Dziewczynki chorują dwa razy częściej niż chłopcy. Liczba nowych zachorowań waha się pomiędzy 3 a 14 przypadków na 100 tysięcy dzieci na rok. Celem leczenia młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów jest zapobieganie powstawaniu trwałych uszkodzeń stawów, przywrócenie dziecku odpowiedniej sprawności ruchowej oraz kontrola bólu. Zobacz: Infekcyjne zapalenie stawów Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - przyczyny Konkretna przyczyna powstawania MIZS pozostaje nieznana. Wiemy, że młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów jest chorobą autoimmunologiczną, czyli taką, w której układ immunologiczny, w wyniku nieznanego nam defektu, atakuje tkanki własnego organizmu. W przypadku MIZS komórki układu odpornościowego atakują elementy stawów. Sugeruje się, że u podłoża MIZS leżą zarówno mutacje genetyczne (mogą to potwierdzać badania prowadzone na bliźniętach monozygotycznych), jak i ekspozycja na niektóre czynniki środowiskowe (wirusy, bakterie, dym tytoniowy). Możliwe, że niektóre mutacje genetyczne czynią pacjenta bardziej podatnym na określone czynniki środowiskowe, które po dostaniu się do organizmu, wywołują zaburzenia w układzie immunologicznym. Znanymi czynnikami ryzyka młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów są: płeć – dziewczynki chorują na MIZS częściej niż chłopcy; rasa – MIZS dotyka częściej dzieci rasy białej niż czarnej lub pochodzenia azjatyckiego. Niestety nie potrafimy zapobiegać rozwijaniu się MIZS gdyż nie znamy dokładnie czynników i mechanizmów wywołujących chorobę. Przeczytaj: Łuszczycowe zapalenie stawów Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - objawy Najczęściej występującymi objawami MIZS są: Ból stawów – należy pamiętać, że dziecko nie zawsze powie, że je cokolwiek boli. Dlatego tak ważna jest obserwacja pociechy. Ból stawu może manifestować się np. utykaniem lub niechęcią do poruszania kończyną. Obrzęk stawu – może ale nie musi być symetryczny (obejmujący np. oba stawy kolanowe). Sztywność w stawie – szczególnie widoczna po wstaniu rano lub po drzemce w ciągu dnia. Ruchy dziecka mogą wydawać się niezdarne. Jeśli rodzic zauważy, że u dziecka pojawił się którykolwiek z powyższych objawów i nie ustępuje on w ciągu kilku najbliższych dni, należy zgłosić się do lekarza. Jeśli powyższym objawom towarzyszy gorączka, należy bezzwłocznie udać się do lekarza. Wyróżniamy sześć typów MIZS, z czego najczęściej występują trzy z nich: 1. MIZS z zajęciem nielicznych stawów (40% wszystkich postaci MIZS) – dotyka w sumie mniej niż pięciu stawów w ciągu pierwszych sześciu miesięcy choroby. Może wystąpić w każdym wieku pomiędzy okresem kiedy dziecko zaczyna chodzić a momentem osiągnięcia wieku szkolnego. Zajęte są niesymetryczne stawy, najczęściej kolanowy. Z objawów na pierwszy plan wysuwa się poranna sztywność oraz obrzęk stawu, ból nie jest aż tak nasilony jak w innych typach MIZS. Nie występują objawy ogólne jak np. gorączka. W tym typie MIZS dochodzi często do zapalenia tęczówki, dlatego do 18. roku życia dziecko powinno przechodzić regularne badania u okulisty, z uwzględnieniem badania w lampie szczelinowej. 2. MIZS o początku wielostawowym (35% wszystkich postaci MIZS) - dotyka w sumie pięciu lub więcej stawów w ciągu pierwszych sześciu miesięcy choroby. Objawy dotyczą przede wszystkim stawów, nie obserwuje się objawów ogólnych jak np. gorączka. MIZS o początku wielostawowym może mieć dwie formy – seropozytywną i seronegatywną. Postać seropozytywna (15%) dotyka przede wszystkim nastoletnich dziewcząt. Zajęte są symetryczne, małe stawy, w obu ręką i/lub stopach. Ta forma MIZS najbardziej przypomina reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) u dorosłych. Postać seronegatywna (20%) dotyka młodszych dzieci, zajmuje symetrycznie lub niesymetrycznie duże stawy (kolanowy, łokciowy). 3. MIZS o początku uogólnionym – (10-20% wszystkich postaci MIZS) – dawniej nazywany chorobą Stilla. Ten typ choroby charakterystyczny jest dla wieku rozwojowego. Na tą postać MIZS chłopcy zapadają równie często co dziewczęta. Zajęta jest różna liczba stawów, częściej duże położone obwodowo. Najbardziej charakterystycznym objawem jest bardzo wysoka gorączka, na przemian obniżająca się i narastająca w ciągu doby (tzw. „uszy królika”). Towarzyszy jej wysypka koloru łososiowego (różowatego), lokalizująca się na kończynach i tułowiu, powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony. W tym typie MIZS może dojść do zapalenia osierdzia lub opłucnej, co utrudnia pracę płuc lub serca i może zagrażać życiu. Dowiedz się: Reumatoidalne zapalenie stawów Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - wizyta u lekarza W przypadku jeśli u dziecka pojawią się objawy jak np. obrzęk, sztywność i ból stawu, rodzic powinien zgłosić się z pociechą do lekarza rodzinnego lub pediatry. Ten, jeśli będzie podejrzewał u dziecka MIZS, powinien skierować je do reumatologa w celu przeprowadzania dalszej diagnostyki oraz włączenia odpowiedniego leczenia. Przed pierwszą wizytą u lekarza warto przygotować sobie następujące rzeczy: listę objawów występujących u dziecka, które niepokoją rodziców (kiedy wystąpiły, jak długo się utrzymują, czy coś powoduje ich zaostrzanie się lub ustępowanie); listę zażywanych przez dziecko leków; listę chorób na jakie dziecko jest aktualnie leczone; listę nurtujących pytań odnośnie choroby - rodzice nie powinni się bać i wstydzić zadawać lekarzowi pytań. Podczas wizyty służy on swoją wiedzą najlepiej jak potrafi. Przykładowe pytania jakie warto zadać lekarzowi w związku z MIZS to: W jaki sposób można diagnozować i leczyć MIZS? Jakie jest ryzyko ewentualnych powikłań choroby i jakie mogą one być? Jak często i do kogo należy zgłaszać się do kontroli? Czy MIZS jest chorobą uleczalną? Podczas pierwszej wizyty u specjalisty, lekarz przeprowadzi z rodzicami wywiad lekarski odnośnie problemów zdrowotnych dziecka oraz pełne badanie fizykalne ich pociechy. Postawienie diagnozy MIZS nie jest rzeczą prostą, gdyż ból i obrzęk stawu mogą być spowodowane wieloma czynnikami. Nie istnieje jedno badanie, za pomocą którego da się stwierdzić MIZS. U dzieci z podejrzeniem młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów wykonuje się cały szereg badań, aby wykluczyć inne choroby mogące dawać podobne objawy. Przeczytaj rówież: Martwice jałowe kości Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - badania Badania wykonywane przy podejrzeniu MIZS uwzględniają: laboratoryjne (wykonywane na pobranej od dziecka próbce krwi): OB (szybkość opadania erytrocytów) i CRP – są wskaźnikami stanu zapalnego. Im wyższy otrzymany wynik, tym większy proces zapalny toczy się w organizmie. Służą między innymi do określenia typu MIZS; obecność przeciwciał przeciwjądrowych i czynnika reumatoidalnego – pomagają określić typ MIZS; wskaźniki funkcji nerek i wątroby (jak np. mocznik, kreatynina, enzymy wątrobowe). 2. Badania obrazowe – wykonuje się przede wszystkim zdjęcia RTG stawów w celu wykluczenia innych przyczyn występujących objawów (np. złamań, guzów, infekcji, zaburzeń rozwojowych), określenia stopnia uszkodzenia stawu oraz okresowego monitorowania aktywność choroby. 3. Badanie płynu stawowego – płyn pobiera się ze stawu za pomocą strzykawki z igłą. Płyn ocenia się między innymi pod kątem obecności drobnoustrojów, tak aby wykluczyć zakaźne tło choroby. 4. Badanie okulistyczne w lampie szczelinowej – wykonuje się w celu potwierdzenia bądź wykluczenia zapalenia tęczówki, które może towarzyszyć niektórym postaciom MIZS. Leczenie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Celem leczenia młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów jest zapobieganie powstawaniu trwałych uszkodzeń stawów, przywrócenie dziecku odpowiedniej sprawności ruchowej oraz kontrola bólu, tak aby dziecko mogło normalnie rozwijać się, bawić i żyć z rówieśnikami. W leczeniu MIZS stosuje się farmakoterapię, fizjoterapię, edukację, a w niektórych przypadkach również leczenie chirurgiczne. Farmakoterapia Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz glikokortykosteroidy (GKS) są głównymi lekami w terapii MIZS. Wszystkie leki należy stosować według wskazań lekarza! Leki stosowane w terapii MIZS to: NLPZ – jak np. ibuprofen, naproksen, indometacyna, meloksykam. Działają przeciwbólowo oraz zmniejszają obrzęk. Przyjmowane doustnie w formie tabletek lub płynu. U części chorych zastosowanie NLPZ wystarcza by objawy MIZS ustąpiły. Glikokortykosteroidy – np. prednizon. Hamują proces zapalny, a co za tym idzie, postęp choroby. Mogą być podawane doustnie lub w zastrzykach dostawowych. Nie powinny być jednak stosowane długoterminowo, gdyż mogą hamować wzrastanie dziecka i prowadzić do rozwinięcia się osteoporozy. Po długoterminowym stosowaniu, GKS należy odstawiać stopniowo, cały czas pod kontrolą lekarza. Nagłe przerwanie przyjmowania GKS może być fatalne w skutkach. Leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) – służą do spowolnienia lub zatrzymania postępu choroby. Mogą być stosowane w pojedynkę lub w połączeniu z NLPZ. Typowe LMPCh stosowane w terapii młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów to metotreksat, sulfasalazyna, leflunomid. Blokery TNF-alfa – jak np. etanercept, infliksimab. Są bardzo skuteczne w niektórych postaciach MIZS. Sprawnie i na długi czas wprowadzają chorobę w remisję. W dużej mierze są jeszcze na etapie badań klinicznych i dlatego nie są stosowane rutynowo u wszystkich pacjentów. Dobór leku zależy od postaci i zaawansowania choroby u dziecka. Należy pamiętać, że przyjmowanie wyżej wymienionych leków może wiązać się z wystąpieniem konkretnych skutków ubocznych. Ogólnie można określić, że im „silniejszy” lek, tym poważniejsze mogą być jego skutki uboczne. „Siła” powyższych leków rośnie w kierunku od NLPZ do blokerów TNF-alfa. Sprawdź jakie są metody: Leczenia bólu Fizjoterapia W celu ustalenia dla dziecka odpowiedniego planu ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem oraz fizjoterapeutą. Celem fizjoterapii jest kontrola i zmniejszenie bólu oraz zachowanie jak największej ruchomości w stawach. Można to osiągnąć poprzez odpowiednio dobraną kombinację ćwiczeń połączoną w razie potrzeby z używaniem np. usztywniaczy, które odciążają i utrzymują stawy w odpowiednim ułożeniu. Edukacja Bardzo ważne jest, aby nauczyć dziecko rozwiązywać problemy płynące z pewnych fizycznych ograniczeń, mogących powstawać w przebiegu choroby, tak aby w przyszłości samo mogło sobie z nimi radzić. Warto również zaszczepić w dziecku zdrowy styl życia, co również pomaga w walce z MIZS. Leczenie chirurgiczne W niektórych przypadkach MIZS konieczna może okazać się chirurgiczna korekcja ułożenia stawu bądź źle rosnącej kości. Lekarzem odpowiedzialnym za chirurgiczne leczenie problemów kostno-stawowych jest chirurg ortopeda. U dzieci z bardzo zaawansowanymi postaciami MIZS, u których nie udało się wprowadzić choroby w remisję za pomocą dostępnych leków, można wykonać przeszczep komórek macierzystych. Pomaga to przywrócić „równowagę immunologiczną” w organizmie. U ponad połowy dzieci, po przeszczepie komórek macierzystych, udało uzyskać się remisję choroby. U pozostałych choroba przeszła w postać łagodniejszą. Wytyczne co do przeszczepu komórek macierzystych u chorych z MIZS są cały czas uaktualniane. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - powikłania Zarówno sama choroba jak i leki używane w terapii MIZS mogą powodować pewne powikłania. Dlatego tak istotne jest, aby rodzice uważne obserwowali swoją pociechę i regularnie zgłaszali się z nią na badania kontrolne. Powikłania MIZS lub stosowanych leków to między innymi: Problemy z oczami – niektóre postaci MIZS mogą powodować zapalenie tęczówki, które nieleczone, może prowadzić nawet od utraty wzroku. Tak samo stosowane w leczeniu MIZS glikokortykosteroidy mogą powodować zaćmę. Dlatego tak ważne są regularne badania u okulisty, z uwzględnieniem badania w lampie szczelinowej. Zaburzenia wzrastania – zarówno MIZS, jak i stosowane w jego leczeniu preparaty, mogą zaburzać u dziecka proces wzrastania. Rodzice powinni uważne obserwować swoją pociechę, regularnie uzupełniać książeczkę zdrowia dziecka (siatki centylowe) i zgłosić się do lekarza jeśli zauważą, że dziecko zaczyna rosnąć wolniej niż powinno. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - jak sobie radzić z chorobą? Jako, że choroba dziecka nie ogranicza się wyłącznie do niego samego, ale dotyka całej rodziny, rodzice powinni pamiętać o poniższych wskazówkach: Dziecko ma prawo być złe, że choruje. Należy pozwolić dziecku otwarcie wyrażać tą złość. Dziecko musi wiedzieć, że choroba nie jest karą za cokolwiek co mogło zrobić. Chore dziecko powinno być traktowane w ten sam sposób co zdrowi rówieśnicy, tak aby nie rosło z poczuciem „inności” i wyobcowania. Dziecko powinno bawić się i ćwiczyć z rówieśnikami tyle ile tylko się da, tak aby nawiązywało więzi z innymi dziećmi. Oczywiście równocześnie należy przestrzegać zaleceń lekarza i fizjoterapeuty. Powiadom szkołę i nauczycieli o chorobie dziecka, tak aby uniknąć niepotrzebnych nieporozumień (np. spóźnianie się na lekcje spowodowane problemami z przemieszczaniem się z klasy do klasy) i ułatwić dziecku przyswajanie wiedzy. Jeśli okaże się to niezbędne, zorganizuj dziecku nauczanie indywidualne. Dobrze jeśli nie będzie ono obejmowało wszystkich przedmiotów, tak aby dziecko mogło uczyć się również z rówieśnikami. Pamiętaj również o sobie. Wychowywanie dziecka chorego na MIZS może nie być łatwe. Istnieją liczne fundacje zrzeszające rodziców dzieci chorych na MIZS. Warto dołączyć do takiej grupy wsparcia i skorzystać z jej wspólnego doświadczenia. Kiedy dzieci chore na MIZS osiągną odpowiedni wiek (wczesnoszkolny), warto by odpowiednio przeszkoleni specjaliści nauczyli je jak mogą same radzić sobie z niektórymi problemami związanymi z chorobą: Regularne ćwiczenia – wspomagają rozwój siły mięśniowej i utrzymują odpowiednią ruchomość w stawach. Najlepszym wyborem jest zapisanie dziecka na zajęcia na basenie. Zdrowe odżywianie – dieta dziecka chorego na MIZS musi być dostosowana zarówno do przyjmowanych przez nie leków, jak i potrzeb rosnącego organizmu. Należy pamiętać o odpowiedniej podaży wapnia i witaminy D, tak aby dbać o właściwy rozwój kośćca. Stosowanie zimnych i/lub ciepłych okładów – trzeba wytłumaczyć dziecku, że dobrym sposobem na walkę z poranną sztywnością stawów są zimne bądź ciepłe okłady. Ciepła kąpiel lub natrysk również działają bardzo dobrze i są zazwyczaj lepiej przyjmowane przez dzieci niż zabiegi z użyciem zimna. Jeśli dziecko jest za małe by móc stosować się do powyższych wskazówek, wtedy to rodzice powinni nauczyć się odpowiednich metod leczenia domowego, tak aby odpowiednio uzupełniać leczenie przepisane przez lekarza. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - najczęściej zadawane pytania Czym jest MIZS? Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - MIZS jest terminem używanym do określenia grupy chorób wywołujących przewlekłe zapalenie stawów (trwające minimum 6 tygodni) u dzieci do 16. roku życia. Czy młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów to to samo co młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów? Obecnie nie używa się już określeń młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów oraz młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów. MIZS łączy te dwie nazwy i równocześnie podkreśla nieznane podłoże choroby. Jakie są objawy MIZS? Najczęściej występującymi objawami MIZS są przede wszystkim ból stawów – należy pamiętać, że dziecko nie zawsze powie, że je cokolwiek boli. Dlatego tak ważna jest obserwacja pociechy. Ból stawu może manifestować się np. utykaniem lub niechęcią do poruszania kończyną. Drugi najczęstszy objaw to obrzęk stawu – może, ale nie musi być symetryczny (obejmujący np. oba stawy kolanowe), a także sztywność w stawie – szczególnie widoczna po wstaniu rano lub po drzemce w ciągu dnia. Ruchy dziecka mogą wydawać się niezdarne. Jakie grupy leków stosowane są w terapii MIZS? Leki stosowane w terapii MIZS to: NLPZ – np. ibuprofen, naproksen, indometacyna, meloksykam; glikokortykosteroidy – np. prednizon; leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) – np. metotreksat, sulfasalazyna, leflunomid. blokery TNF-alfa – np. etanercept, infliksimab. Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie! Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów jest schorzeniem tkanki łącznej, które występuje u dzieci, należy do najczęstszych schorzeń z grupy zapalnych i reumatycznych, dotyczy wszystkich osób, niezależnie od rasy i szerokości geograficznej. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów nieznacznie przeważa u dziewczynek. Wyróżnia się kilka postaci schorzenia: o początku uogólnionym, z zajęciem niewielu stawów (przetrwałe lub rozszerzające), wielostawowe (seronegatywne lub seropozytywne), łuszczycowe zapalenie stawów oraz przebiegające z zapaleniem przyczepów ścięgnistych. Również istnieją tzw. inne postaci młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, które nie spełniają kryteriów rozpoznania powyższych typów lub posiadają cechy więcej niż jednego rozpoznania. Określenie, jaki charakter ma początek schorzenia jest istotne w ustaleniu postaci choroby oraz ma wpływ na dalszy jej przebieg i młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów o początku uogólnionym przebiega z charakterystycznymi zmianami rozwijającymi się w obrębie narządów. U pacjentów obserwuje się objawy zapalenia osierdzia, mięśnia sercowego i wsierdzia, u części chorych już w początkowym etapie schorzenia. Często jedynie badania dodatkowe umożliwiają stwierdzenie obecności tych zmian. Chorzy na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów zgłaszają bóle w klatce piersiowej i duszność. Wtórnie może dochodzić do rozwoju zniekształceń i wad zastawkowych serca. W niektórych przypadkach na początku, bądź w trakcie progresji zmian, obserwuje się śródmiąższowe zapalenie płuc lub wysiękowe zapalenie opłucnej. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów w obrębie układu oddechowego charakteryzuje występowanie kaszlu, stanów podgorączkowych, dolegliwości bólowych obecnych podczas oddychania. Ponadto widoczne są zmiany w przewodzie pokarmowym, zwłaszcza w badaniach dodatkowych, które mogę być przyczyną zespołu złego wchłaniania. Niebezpieczną manifestacją choroby jest skrobiawica, które objawiać się może nieprawidłowym funkcjonowaniem nerek, nadnerczy i układu pokarmowego. W młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów skąpostawowych nieobecne są objawy uogólnionego procesu chorobowego. Ten typ schorzenia może mieć charakter przetrwały (nie dochodzi do zajęcia większej ilości stawów w przebiegu choroby, w porównaniu z jej początkiem) lub rozszerzający (kiedy proces chorobowy postępuje zajmując kolejne stawy). Częściej u dziewczynek, zwłaszcza poniżej 6. roku życia, zapalenie dotyczy przeważnie jednego stawu (np. kolanowego, łokciowego), z którym niekiedy współistnieją objawy zapalenia błony naczyniowej gałki ocznej. W następstwie może dochodzić do trwałego kalectwa z powodu zmian w narządzie wzroku lub rozwinąć się mogą lokalne zmiany rozwojowe (np. wydłużenie lub skrócenie zajętej procesem chorobowym kończyny). U dzieci starszych, po 8. roku życia (zwłaszcza u chłopców), niesymetrycznie zajęte bywają stawy kończyn dolnych, niekiedy obserwuje się zapalenie tęczówki, z biegiem lat choroba przekształcić się może w schorzenie z grupy spondyloartropatii. Niekiedy skąpostawowa postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów przebiegać może z zapaleniem paliczków i niesymetrycznym zajęciem stawów kończyn górnych i dolnych, a w przyszłości rozwija się czasem łuszczyca. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów z zapaleniem przyczepów ścięgien przebiega od początku z zajęciem stawów i przyczepów ścięgnistych. Dodatkowo mogą występować dolegliwości bólowe ze strony stawów krzyżowo-biodrowych lub kręgosłupa. Nieraz obserwuje się zapalenie błony naczyniowej oka. Taki przebieg choroby obserwowany jest przede wszystkim u chłopców, którzy ukończyli 8. rok życia. W młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów o początku wielostawowym, pojawiają się liczne zmiany zapalne przebiegające z obrzękiem, uciepleniem, ograniczeniem ruchomości oraz bólem obserwowanym podczas wykonywania zarówno ruchów czynnych, jak i biernych, w wielu stawach zajętych procesem chorobowym. Wtórnie może rozwinąć się skrobiawica, w tej postaci istnieje zwiększone ryzyko powstania trwałego kalectwa. Chociaż w początkowym okresie nie stwierdza się objawów uogólnionego procesu chorobowego, to wraz z postępem choroby dojść może do zapalenia osierdzia i pogorszenia funkcji układu oddechowego. Ponadto mogą wystąpić zaburzenia ze strony układu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Dotychczas nie poznano leczenia, które mogłoby przyczynowo zwalczać objawy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów. Głównymi celami postępowania terapeutycznego są: uśmierzenie dolegliwości bólowych z zachowaniem prawidłowej funkcji układu ruchu, leczenie objawów świadczących o uogólnieniu procesu chorobowego i dążenie do prawidłowego rozwoju fizycznego dzieci. W tym celu stosuje się leki modyfikujące przebieg choroby, cytostatyki, leki o właściwościach biologicznych i glikokortykosteroidy. Ponadto ważna jest rehabilitacja pacjentów, poprawiająca ogólną sprawność fizyczną. Niekiedy konieczne bywa leczenie Kłos Bibliografia "Pediatria", red. nauk. Krystyna Kubicka, Wanda Kawalec, wyd. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa Copyright © 2007-2016 Wszelkie Prawa Zastrzeżone. Serwis ma charakter wyłącznie informacyjny. Decyzje o leczeniu muszą być podejmowane w porozumieniu z lekarzem. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów występuje wtedy, gdy układ odpornościowy atakuje własne tkanki. Ryzyko zachorowania zwiększa się, gdy zapalenie występuje w rodzinie. Chorują na nią dzieci do 16 roku życia, a po raz pierwszy może się ona pojawić w wieku 2-3 lat, szczególnie u dziewczynek. Jako powikłania po niewyleczonej chorobie mogą pojawić się zniekształcenia stawów oraz stan zalany głównie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Objawy młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów ból i obrzęk stawów, ograniczenie ruchomości, sztywność, wysoka gorączka, wysypki skórne, bóle mięśni, powiększenie dużych gruczołów, zapalenie osierdzia lub opłucnej. Diagnostyka, leczenie młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów można zdiagnozować badaniem USG, badaniem brwi i biopsją (w ciężkim przypadku). Lekarz przepisuje pacjentowi leki immunosupresyjne, glikokortykosteroidy. Zaleca się również fizjoterapie oraz częste badanie wzroku (ze względu na powikłania). Monika K Gdzie mogę skonsultować czy moje 6-letnie dziecko ma MIZS ? Potrzebuje innnych kontaktów niż do specjalistów z Instytutu Reumatologii na ul Spartańskiej w Warszawie ~Anna N Czy mozna wyleczyc młodziencze idiopatyczne zapalenie stawow?? ~Wioleta Jest taki szpital we wrocławiu na brohowie gdzie znajduje się oddział reumatologiczny dla dzieci. ~edyta Zdrowe zakupy Spis treści Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów trudno zdiagnozować, nie tylko dlatego, że wiek zachorowania nie ułatwia sprawy. Wpływa na to również różnorodność i nieswoistość objawów. Dziecko może skarżyć się nie tylko na ból kolana lub ręki, ale również na problemy z układem pokarmowym, wysypkę lub częste gorączki. Jeśli dodamy do tego częsty brak czynnika reumatoidalnego (RF) w badaniach, to nic dziwnego, że większość pediatrów może mieć problem z rozpoznaniem. I wtedy rodzic staje przed nie lada problemem: dziecko cierpi, ma obrzmiałe kolana lub paluszki dłoni, a jednocześnie badania nie wskazują na nic, co mogłoby to powodować. Tymczasem szybkie postawienie diagnozy i wdrożenie leczenia może nie tylko spowodować remisję choroby, ale również zmniejszyć przyszłe problemy ze zdrowiem i to często nieograniczające się jedynie do kłopotów z poruszaniem. Postawienie diagnozy dodatkowo utrudnia fakt, że tak naprawdę MIZS to grupa chorób reumatycznych o dość zróżnicowanych objawach, a jedyne co je łączy to wiek, w którym pojawiają się pierwsze symptomy Jak zdiagnozować zapalenie stawów u dzieci? W 1997 r. Międzynarodowa Liga ds. Walki z Reumatyzmem (ILAR) opracowała kryteria, które mają pomóc w rozpoznawaniu MIZS. Pierwsze: wiek zachorowania – poniżej 16. Dziś wiemy, że u 2-10% osób z chorobą reumatyczną pierwsze objawy pojawiają się w dzieciństwie, wiedzę taką mamy jednak od stosunkowo niedawna. Pod koniec XIX w. powstał pierwszy standardowy opis, którego dokonał Sir George Frederic Still, dlatego też od jego nazwiska systemowa postać MIZS jest nazywana chorobą Stilla. Drugie kryterium to czas trwania objawów: minimum 6 tygodni. Trzecie i najtrudniejsze, najbardziej czasochłonne, to wyeliminowanie wszystkich innych przyczyn zapalenia stawów z tzw. listy wykluczeń. Obejmuje ona zakaźne, reaktywne, alergiczne i toksyczne zapalenia stawów, schorzenia rozrostowe, zapalne i niezapalne choroby tkanki łącznej, gościec psychogenny, fibromialgię, oraz artropatie w schorzeniach immunologicznych, krwi i metabolicznych1. Postawienie diagnozy dodatkowo utrudnia fakt, że tak naprawdę MIZS to grupa chorób reumatycznych o dość zróżnicowanych objawach, a jedyne co je łączy to wiek, w którym pojawiają się pierwsze objawy. Charakterystyczne dla wszystkich jej postaci jest występowanie stanów zapalnych zazwyczaj niesymetrycznie w dużych stawach, rzadko stwierdzana obecność czynnika reumatoidalnego (RF) oraz rzadkie umiejscowienie w kręgosłupie szyjnym. Sam przebieg może być bardzo zróżnicowany: od stosunkowo łagodnej formy choroby z zajęciem pojedynczych stawów, po bardzo ciężką w przypadku systemowego MIZS. Leczenie ma na celu doprowadzenie do remisji lub przynajmniej zmniejszenia aktywności choroby. Tylko w ten sposób można zapobiec zaburzeniom rozwojowym związanym z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów, do których zaliczają się niskorosłość, osteoporoza, niepełnosprawność, dysfunkcje narządów wewnętrznych i narządu wzroku2. Kryteria diagnostyczne Zgodnie z wytycznymi ILAR, 1997 r. chorobę uznaje się za młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów jeżeli: wiek zachorowania: poniżej 16. czas trwania objawów klinicznych: minimum 6 tygodni, wykluczenie innych przyczyn zapalenia stawów. Najczęstsze objawy MIZS: ból i obrzęk dużego pojedynczego stawu np. kolana, wysięk stawowy, powiększenie węzłów chłonnych, zajęcie układu oddechowego, pokarmowego, układu krążenia, problemy z chodem, utykanie, sztywność poranna, brak chęci do poruszania się oraz kontaktu z innymi dziećmi. Jakie mogą być przyczyny MIZS? Wielu rodziców słysząc diagnozę, zadaje sobie pytanie: dlaczego to spotkało akurat moje dziecko? Czy zrobiłem coś nie tak? Czy coś pominąłem? Naukowcy niestety nie mają odpowiedzi na te pytania i mimo szerokich badań – nadal przyczyna MIZS jest nieznana. Wiemy jedynie, że jest to schorzenie o podłożu autoimmunologicznym, co oznacza, że komórki odpornościowe, które powinny bronić organizm przed patogenami (wirusami i bakteriami), atakują własny organizm, w tym przypadku chrząstkę stawową. Nie wiadomo jednak, co powoduje taką ich reakcję. Przypuszcza się, że jest to związane ze swoistymi predyspozycjami genetycznymi (płeć – dwukrotnie częściej chorują dziewczynki, allelami HLA klasy I i II oraz genami kodującymi), które ujawniają się w sprzyjających warunkach biologicznych (środowisko, zakażenia, przebyte choroby wirusowe, urazy). Naukowcy mówią o heterogeniczności młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, co oznacza, że jednak nie ma prostego wzorca, który mówiłby, kiedy dojdzie do rozwoju choroby, bowiem by tak się stało, musi zaistnieć jednocześnie od kilku do nawet kilkunastu czynników. Nic zatem dziwnego, że MIZS jest uznawana za chorobę rzadką, aczkolwiek – jest jednocześnie najczęstszą choroba reumatyczną u dzieci (częstość występowania w tej populacji ocenia się na 1-4 przypadków na 1 000)3. Z powyższych danych wynika kilka wniosków. Po pierwsze, nie jest to przypadłość stricte dziedziczna, co oznacza, że to, nie musi się rozwinąć u dziecka, nawet jeśli rodzic na nią choruje. Po drugie, nie da się z całą pewnością powiedzieć, że przebycie np. określonej choroby wieku dziecięcego może sprowokować rozwój młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów. Ba! Zdarza się, że jedno dziecko zostaje dotknięte MIZS, podczas gdy jego rodzeństwo pozostanie zdrowe. Po trzecie, niestety, nadal nie wiemy, w jaki sposób można uniknąć zachorowania. Zatem to, co pozostaje rodzicom lub opiekunom – oprócz leczenia, które prowadzą pediatrzy – to właściwa opieka oraz dbałość o rozwój potomka, tak by choroba przewlekła odcisnęła, jak najmniejsze piętno na jego przyszłym życiu. Leczenie farmakologiczne młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Leczenie choroby przewlekłej, takiej jak MIZS, wymaga wsparcia nie tylko reumatologa, ale również innych specjalistów: pediatry, chirurga ortopedy, rehabilitanta, okulisty, a także psychologa. Oczywiście, tym, czego oczekuje się zazwyczaj od lekarza, są leki – tabletki, które pozwolą uporać się z problemem. I tu pojawia się pierwsze rozczarowanie – nie ma bowiem preparatu, który pozwoliłby skutecznie wyleczyć młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów. Lekarz ma do dyspozycji szereg preparatów, np. leki modyfikujące postęp choroby, immunosupresyjne: metotreksat (MTX), sulfasalazyna (SSA), arechina, cyklosporyna A, azatiopryna, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz glikokortykosteroidy, których kombinacja musi być dobrana odpowiednio dla danego pacjenta. Zazwyczaj w pierwszym rzucie podawane leki przeciwzapalne, a w przypadku ich nieskuteczności sięga się po immunosupresanty (MTX, SSA), w określonych sytuacjach konieczne jest włączenie tzw. leczenia biologicznego. Dziecko, które ma problem z poruszaniem się, niechętnie wyjdzie na podwórko do rówieśników. A jednocześnie, nie ma dla niego lepszego lekarstwa niż ruch na świeżym powietrzu. Co niezmiernie istotne, środki te mają dużo tzw. możliwych skutków ubocznych. Szczególnie niebezpieczne dla młodego organizmu są przewlekle stosowane glikokortykosteroidy, utrudniają przyswajanie wapnia, zwiększają jego wydalanie z moczem, co grozi tzw. osteoporozą posterydową, mogą podnosić ciśnienie śródgałkowe (a w konsekwencji zagrożenie jaskrą). Obniżają też potas, zwiększają masę ciała, przy czym tkanka tłuszczowa w sposób charakterystyczny gromadzi się na brzuchu, karku i twarzy, co – zwłaszcza dla nastolatków może być frustrujące – a dla chorych stawów stanowi dodatkowe obciążenie. Co prawda lekarz wraz ze sterydami zapisuje zazwyczaj leki osłonowe na żołądek oraz wapń z witaminą D3 czy potas, ale warto pomóc organizmowi w sposób naturalny. Kubek jogurtu do drugiego śniadania to porcja potrzebnego wapnia i zarazem wsparcie dla żołądka. Do tego zamiast słodyczy bogaty w potas banan, obrana dojrzała pomarańcza i kanapka na razowym pieczywie z dużą ilością sałaty. A obiad? Koniecznie lekki, niskokaloryczny, z dużą ilością warzyw (pamiętajmy o pomidorach, czyli potasie) i rybami dostarczającymi nienasyconych kwasów tłuszczowych. Sterydy zwiększają też łaknienie, trzeba o tym pamiętać, dobierając dziecku przekąski – niech będą to jabłko czy marchewka zamiast słodyczy. Naturalne sposoby leczenia MIZS Ruch wspiera leczenie dzieci z zapaleniem stawów Młode kości potrzebują bardzo dużo wapnia, ten zaś nie wchłonie się bez witaminy D, która pomaga w utrzymaniu właściwego poziomu fosforu i wapnia w organizmie. Jeżeli poziom tych składników odżywczych jest prawidłowy, kości są mocne. To jednak nie wszystko. Cholekalcyferolu potrzebuje też układ nerwowy. Da się go dostarczyć z pokarmem lub suplementami, ale też nasze ciało może ją samo wytworzyć. Jednak aby mogła powstać w ludzkim organizmie, niezbędne jest słońce, a konkretnie promienie UVB. Dlatego też nie ma zdrowszego dla organizmu jej źródła niż ruch na świeżym powietrzu. Stosowanie taśm K-ActiveTape w połączeniu z kinezyterapią wykazało większą poprawę ruchu i zmniejszenie bólu u stosujących tę technikę w stosunku do grupy kontrolnej Możemy sobie jednak wyobrazić, że chory nastolatek, zwłaszcza oglądający w lustrze swoją nabrzmiałą, sterydowo-księżycową twarz, skrzywi się na taką sugestię. Dziecko, które ma problem z poruszaniem się, niechętnie wyjdzie na podwórko do rówieśników. Będzie miało świetną wymówkę: "bolą mnie stawy". I jest to prawda – bolą… A jednocześnie, na pacjenta z MIZS ruch na świeżym powietrzu działa tak, jak lek i jest istotną częścią terapii. Przekonanie pociechy, że nie ma korzystniejszego rozwiązania dla jego zdrowia, będzie trudne, bo ten argument zazwyczaj trafia w próżnię. Małolat żyje tu i teraz, jego mózg przechodzi właśnie burzę rozwojową, a ciało się zmienia, poza tym jest podatny na wpływy i oceny rówieśników. Co z tym począć? Nie ma zapewne jednej odpowiedzi, warto jednak próbować różnych rodzajów aktywności, tak aby znaleźć taką, która będzie zarówno atrakcyjna dla młodego człowieka, jak i dobra dla jego ciała. Pływanie? A może rower? Oba są doskonałymi sposobami na równomierny rozwój organizmu i powstrzymywanie skutków MIZS. Co więcej, specjaliści zalecają, aby dziecko z MIZS uczestniczyło w lekcjach wychowania fizycznego, oczywiście należy brać przy tym pod uwagę ograniczenia ruchomości związane z chorobą. I choć podczas szkolnych gier i zabaw łatwo o urazy, to jednak korzyść z samego ruchu oraz bycia w grupie rówieśniczej może okazać się dużo cenniejsza! Pod żadnym pozorem nie można też rezygnować z rehabilitacji. W chorobach reumatycznych jest równie ważna, jak leczenie farmakologiczne – zapobiega przykurczom, sztywności i deformacjom stawów. Rehabilitant zwróci uwagę na postawę ciała dziecka, które – z powodu bólu – będzie odciążać chory staw, co może prowadzić do problemów z kręgosłupem i skoliozy. Fizykoterapia młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Sama kinezyterapia, czyli ruch, to nie wszystko. Poprawić ruchomość stawu i zmniejszyć ból pomogą również różne metody fizykoterapeutyczne (ultradźwięki, krioterapia, elektroterapia). Za najskuteczniejsze metody terapii uważa się: termoterapię (głównie krioterapię), biostymulację laserową, ultradźwięki, elektrostymulację TENS. Dobre efekty daje też elektroterapia (stymulacja, DD, galwanizacja, prądy interferencyjne z elektrodami podciśnieniowymi), pole magnetyczne, hydroterapia (masaż: podwodny, wirowy, perełkowy, wibracyjny) oraz masaż ręczny tkanek miękkich. Przyjrzano się też popularnym w sporcie taśmom K-ActiveTape. Ich zastosowanie w połączeniu z kinezyterapią wykazało większą poprawę ruchu i zmniejszenie bólu u stosujących taśmy w stosunku do grupy kontrolnej4. Preparaty wspomagające leczenie zapalenia stawów Jak jeszcze można pomóc stawom? Jak je regenerować i czy w ogóle jest to możliwe? Na rynku dostępnych jest wiele preparatów chroniących stawy przed degradacją i wspomagających odbudowę chrząstki. W ich skład wchodzą zazwyczaj: glukozamina – aminocukier będący składnikiem glikozaminoglikanów – substancji podstawowej chrząstki stawowej i płynu stawowego. Ma za zadanie uzupełnić uszkodzoną strukturę chrząstki, a także zahamować proces jej degradacji oraz łagodzić ból; kolagen typu II – podstawowy budulec białek kolagenowych wchodzących w skład tzw. macierzy pozakomórkowej. Chrząstka stawowa właśnie jej zawdzięcza swoje właściwości mechaniczne i biologiczne; chondroityna – mukopolisacharyd, jeden z podstawowych składników budujących kości i chrząstki; ma za zadanie uzupełnienie struktury chrząstki stawowej oraz hamuje proces jej degradacji; metylosulfonylometan (MSM) – organiczny związek siarki, ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwutleniające, immunomodulujące (tj. wspomagające odporność organizmu); kwasy tłuszczowe omega-3 – jak wynika z badań, mogą prowadzić do spadku CRP (marker stanów zapalnych) i tym samym zmniejszenie bólu; ekstrakt z kłącza kurkumy – źródło kurkuminy o silnym działaniu przeciwzapalnym (patrz ramka); ekstrakt z kadzidłowca indyjskiego – łagodzi objawy zapalenia stawów (patrz ramka); witamina C, L-cysteina – uczestniczą w syntezie kolagenu; witamina D – niezbędna do przyswajania wapnia. Przeciwzapalna moc roślin Kadzidłowiec indyjski (Boswellia serrata) działa przeciwbólowo Najczęściej znaleźć go można na Półwyspie Indyjskim. Jest drzewem, które produkuje wonną żywicę nazywaną olibanum. Prawdopodobnie to właśnie ona znajdowała się w biblijnym kadzidle, przyniesionym przez jednego z Trzech Mędrców Jezusowi. Olibanum było znane i stosowane od tysiącleci w medycynie ajuwerdyjskiej. Ekstrakt z kadzidłowca, mający postać olejku, faktycznie wykazuje właściwości prozdrowotne, co udowodnione zostało w toku licznych badań naukowych nad tą rośliną6. Wykazano, że ma on działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, stymulujące układ odpornościowy, uspokajające, przeciwbakteryjnie i przeciwnowotworowe. Za dobroczynne właściwości odpowiadają, zawarte w wyciągu z żywicy kadzidłowca kwasy bosweliowe. Kurkuma działa antyoksydacyjnie Zazwyczaj spotykamy ją w formie żółtej przyprawy, będącej składnikiem mieszanek, takich jak curry czy garam masala. Kurkumina zawarta w ekstrakcie z kłącza kurkumy, czyli ostryżu długiego, ma silne działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne7. Ponieważ sama kurkumina źle się wchłania, jest szybko metabolizowana i wydalana, zaleca się jej łączenie z piperyną, czyli ekstraktem z czarnego pieprzu. Badania wykazują, że nie tylko zmniejsza ona stan zapalny, ale również redukuje uczucie bólu, tym samym prowadzi do zmniejszenia konieczności przyjmowania nieobojętnych dla zdrowia środków przeciwbólowych. Medycyna tybetańska a MIZS Tamtejsza medycyna uznaje choroby reumatyczne za problem zdrowotny związany z brakiem równowagi w organizmie. Zaleca nie tylko zmianę diety, ale też sposobu spożywania posiłków. Zapomnieć należy o wszelkich zimnych produktach, napojach prosto z lodówki. Dzień zaczyna się od szklanki ciepłej wody. Może to też być herbata, ale – rozgrzewająca. Z jadłospisu należy wyeliminować tzw. potrawy chłodzące (np. lody, ogórki, pomidory, sałatę, banany) i… nabiał. To ostatnie może zaskakiwać, ale – warto pamiętać, że gen tolerancji na laktozę występuje w Europie, ludy Wschodu są go zazwyczaj pozbawione (dlatego generalnie nie zaleca się tam spożywania mleka). Rozgrzewające działanie diety mają wzmocnić gotowane potrawy, najlepiej doprawione, przeciwzapalnymi przyprawami ( kurkumą lub imbirem) oraz ziołami, w tym wspomnianym już wcześniej kadzidłowcem indyjskim. Do tego medycyna tybetańska proponuje 2 zabiegi. Pierwszy z nich to masaż. Używa się do niego podgrzanego płynu na bazie oleju z orzechów włoskich. Z kolei nazywana "starożytnym cudem" moksa jest podobna do akupunktury, tyle że zamiast igieł używa się leczniczego cygara, w skład którego wchodzi wysuszone ziele bylicy pospolitej. Za pomocą tlącego się cygara rozgrzewa się określone punkty na ciele. W przypadku chorób reumatycznych można też ogrzewać obszar w pobliżu zajętego stawu. Z przeprowadzonych badań wynika, że moksoterapia oddziałuje na 3 sposoby5. Po pierwsze, ciepłem – a dokładniej ogrzewaniem obszaru terapeutycznego. Paląca się moksa wytwarza temperaturę między 540-890oC. Po drugie, poprzez promieniowanie podczerwone (ok. 10 μm) i po trzecie, uwalniając olejki eteryczne. Dzięki temu nie tylko zmniejsza ból zajętego stawu, ale też prowadzi do przywrócenia zachwianej równowagi w organizmie, która – według medycyny tybetańskiej – jest przyczyną choroby. Psychika a zapalenie stawów u dzieci Tybetańczycy praktykujący tradycyjną medycynę zalecają, by spojrzeć na człowieka jako na całość. Mawiają oni, że leczą człowieka, a nie chorobę. I jeśli nawet traktujemy ich sugestie podejrzliwie, to o tym jednym aspekcie warto pamiętać. Choroba taka jak MIZS wpływa nie tylko na ciało dziecka – sprawia, że cały jego świat się zmienia. Zmniejsza się chęć do przebywania w grupie rówieśniczej, pojawia się obawa przed odrzuceniem ze względu na "inność" lub mniejszą sprawność fizyczną. Sytuacji często nie ułatwiają nadopiekuńczy rodzice. Z jednej strony potrzeba opieki, lęk o latorośl – są zrozumiałe, z drugiej jednak izolacja może tylko pogłębić problem związany z brakiem poczucia pewności siebie, obniżeniem samooceny, a nawet stanem depresyjnym. Stres, depresja prowadzą zaś do pogorszenia się stanu fizycznego… Jak z tego wybrnąć? Znów nie ma na to prostej odpowiedzi, ale czasem trzeba zaakceptować ryzyko urazów, które mogą powstać podczas zabaw z rówieśnikami. W końcu dziecko, nawet przewlekle chore, nie przestaje być dzieckiem. Bibliografia Romicka i Rostropowicz-Denisiewicz K., Zapalne choroby reumatyczne w wieku rozwojowym. Warszawa, PZWL, 2005 Forum Reumatologiczne, 2016, 2, 1:14-20 Smolewska, E., Reumatologia wieku rozwojowego: kompedium. Warszawa PZWL, 2019 Reumatologia, 2013, 51, 4:298-3 Evid Based Complement Alternat Med. 2013; 2013: 379291 Indian J Pharm Sci. 2011 May;73(3): 255-61 Foods. 2017 Oct; 6(10): 92 Spis treści Jak zdiagnozować zapalenie stawów u dzieci? Najczęstsze objawy MIZS: Jakie mogą być przyczyny MIZS? Leczenie farmakologiczne młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów Naturalne sposoby leczenia MIZS Psychika a zapalenie stawów u dzieci Autor publikacji: ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W: O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 3/2022

młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów forum